भारतीय रेल्वेने ऑनलाईन आरक्षित तिकिट बुकिंगबाबत एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. १ ऑक्टोबर २०२५ पासून, जे प्रवासी IRCTC वेबसाईट किंवा मोबाइल अॅपवरून आरक्षित तिकिटे बुक करणार असतील, त्यांना बुकिंग विंडो उघडल्यानंतरच्या पहिल्या १५ मिनिटांमध्ये ‘आधार’ प्रमाणीकरण (Aadhaar Authentication) करणे बंधनकारक असेल. या निर्णयाचा उद्देश म्हणजे तिकिट प्रणालीचा गैरवापर थांबवणे आणि सामान्य प्रवाशांना न्याय्य संधी देणे.
काय बदल होणार आणि कोणावर परिणाम होईल:
IRCTC वेबसाईट आणि अॅपवर:
पहिल्या १५ मिनिटांत फक्त आधार प्रमाणीकरणानंतरच तिकिट बुकिंग पूर्ण करता येईल.
आधार नसल्यास किंवा प्रमाणीकरण न झाल्यास बुकिंग प्रक्रिया पूर्ण होणार नाही.
रेल्वे काउंटर (PRS):
येथे कोणताही बदल नाही — नेहमीप्रमाणेच बुकिंग प्रक्रिया चालू राहील.
मान्यताप्राप्त एजंट्स:
एजंटांसाठी असलेला पहिल्या १० मिनिटांतील बुकिंगचा बंदीचा नियम लागूच राहणार.
हा बदल का केला जात आहे?
रेल्वे प्रशासनाच्या मते, फर्जी बुकिंग, बॉट्स, आणि एजंटद्वारे होणारा गैरवापर थांबवण्यासाठी ही पायरी उचलण्यात आली आहे.
‘आधार प्रमाणीकरण’ केल्यामुळे बुकिंग प्रक्रियेत पारदर्शकता येईल आणि खरे प्रवासी प्राधान्याने तिकीट बुक करू शकतील.
अंमलबजावणी कशी केली जाईल?
CRIS आणि IRCTC यांना प्रणाली अपडेट करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
झोनल रेल्वे कार्यालये प्रवाशांसाठी मार्गदर्शक सूचना आणि जनजागृती मोहीम राबवतील.
प्रवाशांनी काय करावे?
जर तुम्ही बुकिंग सुरू होताच तिकीट बुक करणार असाल, तर तुमचे IRCTC खाते आधारशी लिंक केलेले असल्याची खात्री करा आणि प्रमाणीकरणासाठी तयार रहा.
काउंटरवरून बुकिंग करणाऱ्यांनी नेहमीप्रमाणेच PRS काउंटर वापरावा.
संक्षिप्त माहिती (TL;DR):
१ ऑक्टोबर २०२५ पासून, IRCTC वर बुकिंग विंडो उघडल्यानंतरच्या पहिल्या १५ मिनिटांमध्ये फक्त आधार प्रमाणीकरण केल्यानंतरच ऑनलाईन तिकिट बुक होईल. काउंटर बुकिंगवर याचा परिणाम नाही; एजंटांसाठी असलेली १० मिनिटांची बंदीही कायम आहे.