काळाचे गणित: २०२६, १८४८ की ५१२७? जाणून घ्या भारतीय कालगणनेचे वास्तव!
आपल्यापैकी प्रत्येकाला कधीतरी हा प्रश्न नक्कीच पडला असेल की, जर आपली भारतीय संस्कृती आणि सनातन धर्म इतका प्राचीन आहे, तर मग इंग्रजी वर्षाच्या तुलनेत आपली गणना मागे का दिसते? अनेकदा आपला सखोल अभ्यास नसल्यामुळे किंवा पुरेशी माहिती नसल्यामुळे, काही समाजकंटक लोक हिंदू समाजाबद्दल भ्रम पसरवण्याचे काम करतात. “तुमचे कॅलेंडर तर अजून दोन हजार वर्षे सुद्धा पूर्ण करू शकले नाही,” अशा प्रकारची विधाने करून आपल्या प्राचीनतेवर प्रश्नचिन्ह उभे केले जाते. दुर्दैवाने, योग्य माहिती नसल्यामुळे आपणही कधीकधी त्यांच्या बोलण्यावर विश्वास ठेवतो. आज आपण याच प्रश्नाचे सविस्तर आणि शास्त्रोक्त उत्तर शोधणार आहोत.
गोंधळ कुठे होतो?
मुळात इंग्रजी कॅलेंडर आणि भारतीय पंचांग यांच्या सुरुवातीचे ‘बिंदू’ वेगळे आहेत. इंग्रजी वर्ष (२०२६) हे येशू ख्रिस्तांच्या जन्मापासून मोजले जाते. मात्र, भारतीय कालगणना ही केवळ एका घटनेवर अवलंबून नाही.
१. शालिवाहन शक (१८४८): हे वर्ष राजा शालिवाहन याने शत्रूवर मिळवलेल्या विजयाचे प्रतीक आहे. हे इसवी सन ७८ मध्ये सुरू झाले. म्हणून आज आपण २०२६ मधून ७८ वजा केले की १८४८ या आकड्यावर पोहोचतो. हे आपल्या विजयाचे वर्ष आहे, धर्माच्या सुरुवातीचे नाही!
२. विक्रम संवत (२०८३): राजा विक्रमादित्याने सुरू केलेले हे वर्ष इंग्रजी सालापेक्षा ५७ वर्षे पुढे आहे.
३. कलियुग गणना (५१२७): खरा इतिहास येथे दडलेला आहे. भगवान श्रीकृष्णाने जेव्हा हा लोक सोडला, तेव्हापासून कलियुग सुरू झाले. आज आपण कलियुगाच्या ५१२७ व्या वर्षात आहोत. ही गणना ख्रिस्त जन्माच्या हजारो वर्षे आधीची आहे.
कलियुगाचे अफाट गणित
आजकाल काही ज्योतिषी किंवा सोशल मीडियावरील ‘भविष्यवेत्ते’ असा भ्रम पसरवत आहेत की, २०२९ किंवा २०३२ पर्यंत जग संपणार आहे किंवा कलियुग संपून लगेच काहीतरी अघटित घडणार आहे. मात्र, आपल्या ग्रंथांनुसार हे पूर्णपणे भ्रामक आहे.
कलियुगाचा एकूण काळ: ४,३२,००० वर्षे.
उलटलेला काळ: ५,१२७ वर्षे.
शिल्लक काळ: ४,२६,८७३ वर्षे.
याचा अर्थ असा की, कलियुग संपायला अजून सव्वा चार लाख वर्षांहून अधिक काळ शिल्लक आहे. आपण कलियुगाच्या केवळ ‘प्रथम चरणात’ आहोत. त्यामुळे “काही वर्षांतच सगळं संपणार आहे” अशा अफवांवर विश्वास ठेवणे म्हणजे स्वतःच्या अज्ञानाचे प्रदर्शन करणे होय.
आपले कर्तव्य काय?
काळाच्या या अफाट गणितात अडकण्यापेक्षा किंवा २०२ किवा २०३२ च्या ‘भीतीदायक’ भविष्याला घाबरण्यापेक्षा, आपण आपल्या आचरणावर लक्ष दिले पाहिजे. कलियुगात ‘नामस्मरण’ आणि ‘सेवा’ हेच सर्वश्रेष्ठ मानले गेले आहे.
निष्कर्ष:
भ्रम पसरवणाऱ्या लोकांपासून आणि चुकीच्या ज्योतिषीय दाव्यांपासून दूर राहा. शुद्ध, सात्विक आचरण पत्करून, परोपकाराची भावना ठेवून आणि आपला वारसा अभिमानाने जपून जीवन व्यापन करणे, हेच खऱ्या अर्थाने ‘सनातन धर्म’ पाळणे आहे. काळ आपल्या गतीने पुढे जातच राहणार आहे, प्रश्न हा आहे की आपण त्या काळात स्वतःला किती ‘सत्वशील’ ठेवतो!
गजानन गंगाधरराव बिडकर
मुख्य संपादक, (साप्ताहिक महिमा खादीचा.)
मो.9890476595.
e-mail:- mahimakhadicha@gmail.com