‘मॅच फिक्सिंग’ : ‘भगवा आतंकवाद’चा राजकीय खेळ उघड करणारा धाडसी सिनेमा.
सहज टीव्हीवर आयपीएलची मॅच जिओ हॉटस्टार वर पाहत बसलो होतो. घरात शांत वातावरण… पत्नीने प्रेमाने जेवणाचे ताट समोर आणून ठेवले. पण स्क्रीनवर चाललेल्या मॅचमध्ये काहीच उत्साह वाटत नव्हता. म्हणून सहजच रिमोट हातात घेतला… चॅनेल बदलत असताना नजरेस पडले—‘मॅच फिक्सिंग’!…क्षणभर वाटलं—क्रिकेटवर आधारित एखादी साधी कथा असेल. पण पुढची दोन-तीन मिनिटं पाहिली आणि जाणवलं—हे काहीतरी वेगळंच आहे… खूपच वेगळं!
इतका तीव्र, धारदार आणि “दारुगोळ्याने भरलेला” विषय होता की, पुढे काय होणार याची उत्सुकता इतकी वाढली, की जेवण कधी थंड झालं तेही कळलं नाही. चित्रपट संपेपर्यंत मी अक्षरशः खिळून बसलो होतो.
हा चित्रपट केवळ एक थ्रिलर नाही… तो एक अस्वस्थ करणारा प्रश्न आहे—‘भगवा आतंकवाद’ ही संकल्पना खरी आहे की राजकीय डावपेच?कर्नल कंवर खटाना यांच्या पुस्तकावर आधारित ही कथा 2004 ते 2008 दरम्यानच्या घटनांवर उभी आहे.
विशेषतः 26/11 मुंबई हल्ला सारख्या हृदयद्रावक प्रसंगांची छाया या चित्रपटभर जाणवते.चित्रपट जसजसा पुढे सरकतो, तसतसे एक भयावह चित्र उभं राहतं—बंद दाराआड होणाऱ्या बैठका, सत्तेसाठी आखले जाणारे डाव, मतांच्या राजकारणासाठी तयार केल्या जाणाऱ्या कथा… आणि त्या सगळ्यातून जन्माला येणारा एक शब्द—‘भगवा आतंकवाद’!हा शब्द केवळ एक संज्ञा म्हणून न येता, एक राजकीय शस्त्र म्हणून कसा वापरला जाऊ शकतो, याचं अत्यंत प्रभावी चित्रण या चित्रपटात पाहायला मिळतं. आणि इथेच चित्रपट प्रेक्षकाच्या मनात खळबळ माजवतो.
या सगळ्या गोंधळात उभा राहतो एक नायक—अंडरकव्हर इंटेलिजन्स अधिकारी.तो केवळ दहशतवादाशी लढत नाही… तो खोट्या कथांशी लढतो.त्याच्या डोळ्यांत दिसणारा संघर्ष, मनात चाललेली घालमेल, देशासाठीची निष्ठा—हे सगळं इतकं वास्तव वाटतं की, प्रेक्षक नकळत त्याच्या प्रवासाचा भाग बनतो.विनीत कुमार सिंह यांनी साकारलेला कर्नल अविनाश पटवर्धन हा या चित्रपटाचा आत्मा आहे. गॅंग्स ऑफ वासेपुर नंतर त्यांच्या अभिनयात आलेली प्रगल्भता या भूमिकेत स्पष्ट दिसते.
कधी कठोर सैनिक, कधी चतुर गुप्तहेर, तर कधी कुटुंबासाठी तळमळणारा माणूस—या तिन्ही छटा त्यांनी अप्रतिम साकारल्या आहेत.अनुजा साठे यांनी पत्नीच्या भूमिकेतून भावनिक आधार दिला आहे—एक स्त्री जी आपल्या पतीच्या कर्तव्याला समजून घेते, पण मनातल्या भीतीशी रोज झुंज देते. मनोज जोशी, किशोर कदम आणि राज अर्जुन यांनी आपल्या अभिनयाने कथेला अधिक खोली दिली आहे. विशेषतः राज अर्जुन यांचा पाकिस्तानी कर्नल हा साचा मोडणारा, बहुआयामी आणि विचार करायला लावणारा आहे.
दिग्दर्शक केदार गायकवाड यांनी या कथेला फक्त सांगितलं नाही—ते जगवलं आहे. प्रत्येक फ्रेममध्ये एक प्रश्न आहे, प्रत्येक दृश्यात एक वेदना आहे आणि प्रत्येक संवादात एक ठाम विचार आहे. पार्श्वसंगीत, संपादन आणि पटकथा—सगळं इतक्या समतोलपणे जुळून येतं की चित्रपट कुठेही ढासळत नाही.
एक खंत मात्र नक्की वाटते…
इतका प्रभावी, धाडसी आणि विचार करायला लावणारा चित्रपट असूनही, तो मोठ्या प्रमाणावर का गाजला नाही? मीडियानेही त्याची अपेक्षित दखल घेतली नाही—हे खरोखरच आश्चर्यकारक आहे.पण कदाचित…अशा चित्रपटांचं यश प्रेक्षकांच्या हातात असतं.आज गरज आहे ती माउथ पब्लिसिटीची!
आपण पाहिलेला, अनुभवलेला हा चित्रपट इतरांपर्यंत पोहोचवण्याची. कारण जेव्हा आपण अशा चित्रपटांना पाठिंबा देतो, तेव्हाच पुढे आणखी धाडसी विषय हाताळण्याची हिंमत निर्माते आणि दिग्दर्शकांना मिळते.
का पाहावा हा चित्रपट?
कारण तो तुम्हाला फक्त मनोरंजन देत नाही—तो जागं करतो.तो तुमच्या विचारांना हादरवतो… आणि शेवटी तुम्हालाच तुमच्यासमोर उभं करतो.
अंतिम शब्द:
‘मॅच फिक्सिंग – द नेशन अॅट स्टेक’ हा चित्रपट म्हणजे एक प्रवास आहे—सत्य आणि असत्य यांच्या मधल्या धूसर रेषेचा.चित्रपट संपतो… पण त्याचे प्रश्न संपत नाहीत.आजच जिओ हॉटस्टार वर पाहा…आणि स्वतःला विचारा—“आपण जे मानतो… ते खरंच सत्य आहे का?”
(परीक्षण : धर्मभूषण ॲड. दिलीप ठाकूर)